18 września 2026 r. (piątek)
dr n. med. i n. o zdr. Joanna Smolarczyk
Szkoła doktorska bez barier. Dostępność, równość i dobrostan psychiczny.
Wykład konwersatoryjny
Lekarz specjalista psychiatra, ukończyła szkolenie specjalizacyjne z psychiatrii w Oddziale Klinicznym Psychiatrii w Tarnowskich Górach, gdzie pracuje obecnie jako adiunkt badawczo-dydaktyczny i starszy asystent specjalista. W 2023 roku obroniła z wyróżnieniem rozprawę doktorską w dyscyplinie nauk medycznych. Ekspertka w zakresie psychologii stresu oraz metod radzenia sobie w sytuacjach trudnych i kryzysowych – zarówno w wymiarze indywidualnym jak i podczas pracy w zespole. Posiada doświadczenie w prowadzeniu zajęć dydaktycznych i szkoleń w obszarze profesjonalizmu zawodowego z uwzględnieniem promowania równości w środowisku akademickim i klinicznym. W latach 2021-2023 członkini Komisji ds. przeciwdziałania zjawiskom niepożądanym w Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach. Jest koordynatorem narodowym z Polski w międzynarodowym zespole badawczym International Collaborative Research for Ijime (Bullying) Prevention and Intervention, który pod kierownictwem naukowców z Japonii zajmuje się zapobieganiem oraz wdrażaniem interwencji w sytuacjach występowania przemocy w szkołach.
Zwiększenie świadomości doktorantów w zakresie równego traktowania, dostępności i dobrostanu psychicznego w środowisku akademickim oraz rozwinięcie umiejętności rozpoznawania barier i sytuacji mogących negatywnie wpływać na ich funkcjonowanie w szkole doktorskiej. Uczestnicy poznają sposoby dbania o własny dobrostan, reagowania na nierówne traktowanie i sytuacje wykluczające oraz korzystania z dostępnych form wsparcia.
Szkoła doktorska jest środowiskiem, w którym spotykają się osoby o różnych potrzebach, możliwościach, doświadczeniach i sytuacjach życiowych. Bariery w dostępie do kształcenia, nierówne traktowanie, trudności związane z niepełnosprawnością, sytuacją rodzinną, pochodzeniem czy innymi indywidualnymi uwarunkowaniami mogą wpływać zarówno na przebieg kształcenia, jak i funkcjonowanie doktorantów w środowisku naukowym. Jednocześnie okres kształcenia w szkole doktorskiej wiąże się z dużą presją, niepewnością zawodową, koniecznością łączenia wielu ról oraz wymaganiami związanymi z prowadzeniem badań i przygotowaniem rozprawy doktorskiej. Dobrostan psychiczny studentów i pracowników uczelni staje się coraz ważniejszym tematem debaty publicznej. W odpowiedzi na rosnące wyzwania w tym obszarze, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zleciło opracowanie raportu „Analiza badań nad zdrowiem psychicznym i jakością życia w środowisku akademickim”. Raport przedstawia kondycję psychiczną studentów, doktorantów, naukowców i pracowników administracji. Wyniki badań pokazują, że wiele osób w środowisku akademickim zmaga się z silnym stresem, wypaleniem zawodowym oraz zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi, co wskazuje na pilną potrzebę systemowych działań wspierających ich dobrostan. Z raportu wynika, że szczególnie narażone na pogorszenie zdrowia psychicznego są osoby znajdujące się na wczesnym etapie kariery akademickiej oraz kobiety. Doktoranci często doświadczają trudności w łączeniu pracy naukowej z życiem prywatnym, a jakość ich życia jest niska. Co szósty doktorant doświadcza objawów depresji, a aż 6% badanych zmagało się z myślami samobójczymi. Potrzebne jest zatem rozwijanie w szkołach doktorskich rozwiązań, które pozwalają nie tylko reagować na pojawiające się problemy, ale przede wszystkim zapobiegać wykluczeniu i tworzyć środowisko oparte na równości, szacunku i wzajemnym wsparciu. Szkolenie odpowiada na potrzebę praktycznego przygotowania kadry i osób odpowiedzialnych za organizację kształcenia do identyfikowania barier oraz budowania systemu wsparcia uwzględniającego różnorodne potrzeby doktorantów.
Podczas szkolenia omówione zostaną podstawowe zasady dostępności oraz równego traktowania, a także sposoby ich uwzględniania w organizacji zajęć, komunikacji, procedurach i codziennym funkcjonowaniu szkoły doktorskiej. Uczestnicy przyjrzą się różnym rodzajom barier, z jakimi mogą spotykać się doktoranci, oraz sposobom dostosowywania procesu kształcenia i organizacji pracy do zróżnicowanych potrzeb. Poruszone zostaną również kwestie racjonalnych usprawnień, dostępnej komunikacji oraz tworzenia rozwiązań, które pozwalają doktorantom w pełni uczestniczyć w życiu szkoły doktorskiej i działalności naukowej. Kolejnym obszarem będzie równość i przeciwdziałanie dyskryminacji. Uczestnicy poznają mechanizmy mogące prowadzić do nierównego traktowania oraz sposoby reagowania na sytuacje problemowe. Omówiona zostanie również rola szkoły doktorskiej w budowaniu kultury organizacyjnej opartej na szacunku, bezpieczeństwie i jasnych zasadach współpracy. Istotną część szkolenia stanowić będzie dobrostan psychiczny doktorantów. Omówione zostaną czynniki wpływające na dobrostan w trakcie kształcenia doktorskiego, w tym przeciążenie obowiązkami, presja osiągnięć, niepewność związana z karierą naukową, relacja z promotorem oraz trudności w łączeniu pracy naukowej z życiem osobistym. Uczestnicy
zastanowią się również, jak szkoła doktorska może wspierać doktorantów w sytuacjach kryzysowych i jak tworzyć systemowe rozwiązania wspierające dobrostan, zamiast ograniczać się do działań interwencyjnych. Szkolenie będzie miało praktyczny charakter. Uczestnicy będą analizować przykładowe sytuacje i wyzwania pojawiające się w szkołach doktorskich oraz zastanawiać się nad możliwymi rozwiązaniami. Szczególny nacisk zostanie położony na przekładanie zasad dostępności, równości i troski o dobrostan na konkretne działania i rozwiązania możliwe do zastosowania w szkole doktorskiej.
Szkolenie poprowadzi doktorantka będąca jednocześnie lekarzem psychiatrą, dzięki czemu tematyka szkolenia zostanie przedstawiona zarówno z perspektywy osoby funkcjonującej w środowisku akademickim, jak i specjalistki posiadającej wiedzę i doświadczenie medyczne w zakresie zdrowia psychicznego. Połączenie tych dwóch perspektyw pozwoli na kompleksowe omówienie zagadnień związanych z dostępnością, równością, przeciwdziałaniem dyskryminacji oraz dobrostanem psychicznym doktorantów, z uwzględnieniem specyfiki i wyzwań związanych z kształceniem w szkole doktorskiej.
mgr inż. Jakub Baczyński-Keller
Szkoła doktorska bez barier. Dostępność, równość i dobrostanpsychiczny.
Warsztaty
Biolog molekularny i biotechnolog, doktorant w Instytucie Anatomii na Uniwersytecie w Zurychu. Absolwent biotechnologii Politechniki Gdańskiej. W latach 2024-2025 stypendysta Fulbright Junior Research Award – staż badawczy w Massachusetts General Hospital i Harvard Medical School w Bostonie. Karierę naukową prowadzi w środowisku międzynarodowym, kolejno w Polsce, Stanach Zjednoczonych i Szwajcarii. W Krajowej Reprezentacji Doktorantów pełni funkcję Członka Rady Doradczej (kadencja 2026), wcześniej jako Członek Zarządu ds. Komunikacji (kadencja 2025-2026), aktywnie działał również w samorządzie doktorantów Politechniki Gdańskiej.
Łączy perspektywę doktoranta pracującego za granicą z zaangażowaniem w środowisko samorządowe, co pozwala mu zestawić doświadczenie międzynarodowe z realiami polskiej nauki.
Wyposażenie uczestników w praktyczne narzędzia i dobre praktyki, które pozwolą im skuteczniej planować, wdrażać i oceniać działania związane z umiędzynarodowieniem.
Należy zaznaczyć, że umiędzynarodowienie stanowi jedno z kryteriów ewaluacji, jakie wskazane zostały w art. 261 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 września 2021 r. w sprawie ewaluacji jakości kształcenia w szkole doktorskiej szczegółowymi kryteriami ewaluacji w zakresie umiędzynarodowienia są:
a) stopień umiędzynarodowienia kadry, w tym mobilność naukowa lub artystyczna i aktywność w środowisku międzynarodowym nauczycieli akademickich lub pracowników naukowych prowadzących kształcenie w szkole doktorskiej,
b) stopień umiędzynarodowienia procesu kształcenia w szkole doktorskiej i działalności naukowej doktorantów, w szczególności prowadzonej na podstawie indywidualnych planów badawczych, w tym mobilność naukowa lub artystyczna doktorantów,
c) sposób uwzględniania potrzeb doktorantów będących cudzoziemcami w procesie kształcenia w szkole doktorskiej,
d) sposoby zwiększania rozpoznawalności szkoły doktorskiej za granicą i ich skuteczność.
Zgodnie z wytycznymi do przygotowania raportu samooceny podmiot powinien zaprezentować stopień umiędzynarodowienia szkoły doktorskiej i działania podejmowane na rzecz umiędzynarodowienia procesu kształcenia w szkole doktorskiej. W tym celu w raporcie należy opisać funkcjonujący w podmiocie system zachęt adresowanych do wybitnych naukowców lub artystów z zagranicy do podejmowania współpracy w ramach szkoły doktorskiej, a także podsumować jego efektywność. Wskazane jest przedstawienie stopnia zaangażowania takich osób w proces kształcenia doktorantów i ogólnych zasad współpracy, jak również spodziewanych i obserwowanych efektów.
Podmiot powinien również omówić międzynarodową aktywność naukową lub artystyczną pozostałej kadry prowadzącej kształcenie w szkole doktorskiej, w tym m.in. stopień aktywności w międzynarodowych konkursach o środki na finansowanie badań i projektów, zaangażowania w realizację międzynarodowych projektów badawczych lub artystycznych, uczestnictwa w międzynarodowych konferencjach naukowych lub wydarzeniach artystycznych, oraz korzystania ze stypendiów lub staży realizowanych za granicą.
Dodatkowo należy opisać funkcjonujący w podmiocie system zachęt adresowanych do kadry do podejmowania międzynarodowej aktywności, a także podsumować jego efektywność.
W raporcie należy wskazać, w jakim stopniu zagadnienia przewidziane w programie kształcenia i w indywidualnych planach badawczych uwzględniają element umiędzynarodowienia i jakie są systemowe rozwiązania podmiotu w tym obszarze.
Opisać należy, jakie warunki podmiot stwarza i zapewnia doktorantom do funkcjonowania w międzynarodowym środowisku naukowym lub artystycznym, w jakim zakresie są one wykorzystywane w procesie kształcenia i jakie efekty przynoszą w kontekście przygotowywanych przez doktorantów rozpraw doktorskich i osiągania przez doktorantów efektów uczenia się dla kwalifikacji na poziomie 8 PRK.
W przypadku kształcenia doktorantów we współpracy z zagraniczną instytucją naukową, jak również nadawania wspólnych dyplomów doktorskich, należy taką praktykę zwięźle scharakteryzować i omówić jej efekty.
Odrębnej informacji wymaga sposób, w jaki szkoła doktorska zabiega o doktorantów cudzoziemców oraz to, jaka jest efektywność działań podejmowanych w tym kierunku. Należy również opisać zakres wsparcia oferowanego w toku kształcenia doktorantom przyjętym z zagranicy oraz to, jak przedstawia się kwestia integracji międzynarodowego środowiska szkoły doktorskiej.
Podmiot powinien zaprezentować jakie działania podejmuje w celu zwiększenia rozpoznawalności szkoły doktorskiej za granicą oraz opisać skuteczność tych działań.
Informacje przedstawiane przez podmiot powinny zostać poparte danymi liczbowymi oraz odpowiednim komentarzem. Podmiot może przedstawić również inne istotne jego zdaniem informacje na potrzeby oceny umiędzynarodowienia jakości kształcenia w szkole doktorskiej.
Warsztat będzie koncentrować się na praktycznym przełożeniu umiędzynarodowienia na codzienne funkcjonowanie szkoły doktorskiej. Uczestnicy poznają sposoby planowania i wdrażania działań wspierających międzynarodową aktywność doktorantów i kadry, w tym rozwijania mobilności, staży zagranicznych, udziału w międzynarodowych konferencjach, projektach i sieciach naukowych. Omówione zostanie również wykorzystanie indywidualnych planów badawczych jako narzędzia wspierającego rozwój międzynarodowej ścieżki naukowej doktoranta oraz sposoby monitorowania realizacji i efektów podejmowanych działań.
Przedstawione zostaną sposoby wykorzystania współpracy naukowej, sieci międzynarodowych, wydarzeń, komunikacji oraz doświadczeń doktorantów i absolwentów do wzmacniania pozycji szkoły doktorskiej poza granicami kraju. Osobny nacisk zostanie położony na monitorowanie i ocenę skuteczności podejmowanych działań.
W ramach warsztatu uczestnicy, pracując w grupach, zaprojektują konkretne działanie służące umiędzynarodowieniu szkoły doktorskiej. Na podstawie przedstawionych dobrych praktyk i zidentyfikowanych potrzeb opracują projekt działania na rzecz umiędzynarodowienia szkoły doktorskiej, obejmujący jego cel, plan realizacji, grupę docelową, niezbędne zasoby, potencjalne bariery, sposób monitorowania efektów oraz mierniki sukcesu. Wypracowane projekty zostaną zaprezentowane i omówione z prowadzącym.
19 września 2026 r. (sobota)
mgr inż. Michał Klimczyk
Reprezentowanie interesów środowiska doktoranckiego: narzędzia,procedury i dobre praktyki.
Warsztaty
Doktorant Szkoły Doktorskiej Politechniki Rzeszowskiej im. Ignacego Łukasiewicza w dyscyplinie inżynieria mechaniczna, podejmujący zagadnienia związane z zastosowaniem technologii wodorowych w lotnictwie. Członek Prezydium Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Przewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów dwóch kadencji – 2023, 2024. Od 2024 roku przewodniczący Zespołu ekspertów Krajowej Reprezentacji Doktorantów ds. ewaluacji szkół doktorskich, ekspert-przedstawiciel doktorantów ewaluacji szkół doktorskich prowadzonej przez Komisję Ewaluacji Nauki. Prezes Fundacji Virtus Moralis oraz Stowarzyszenia 2025 – podejmujących działalność pozarządową w sektorze szkolnictwa wyższego i nauki oraz bezpieczeństwa i obronności.
Wyposażenie przedstawicieli środowiska doktoranckiego w praktyczną wiedzę i umiejętności niezbędne do skutecznego reprezentowania interesów doktorantów w organach uczelni, szkoły doktorskiej oraz innych instytucjach systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Uczestnicy poznają sposoby diagnozowania potrzeb środowiska, formułowania postulatów i budowania wspólnego stanowiska, a także przećwiczą zasady prowadzenia dialogu, argumentowania i negocjowania z przedstawicielami władz uczelni i szkoły doktorskiej.
Szczególny nacisk zostanie położony na praktyczne przygotowanie do pełnienia funkcji przedstawicielskich oraz podejmowania skutecznych działań na rzecz społeczności doktoranckiej.
Realizacja warsztatów wynika z potrzeby rozwijania kompetencji młodych naukowców w zakresie aktywności samorządowej i świadomego uczestnictwa w życiu akademickim. Szczególne znaczenie ma przygotowanie doktorantów do pełnienia funkcji przedstawicielskich oraz podejmowania odpowiedzialności za reprezentowanie interesów swojego środowiska. Istotne jest zatem wzmacnianie kompetencji przywódczych, komunikacyjnych, organizacyjnych, negocjacyjnych i społecznych, które pozwalają na skuteczne podejmowanie inicjatyw, współpracę z różnymi grupami interesariuszy oraz aktywny udział w procesach decyzyjnych.
Warsztaty odpowiadają również na potrzebę zwiększania świadomości doktorantów w zakresie dostępnych mechanizmów reprezentacji, procedur funkcjonujących w środowisku akademickim oraz możliwości wpływania na rozwiązania dotyczące społeczności doktoranckiej. Zdobycie praktycznej wiedzy i umiejętności w tym obszarze pozwoli uczestnikom nie tylko skuteczniej pełnić funkcje samorządowe, ale również rozwijać kompetencje przydatne w dalszej działalności naukowej, zawodowej i społecznej.
Szkolenie obejmuje zagadnienia związane z praktycznym funkcjonowaniem przedstawicieli doktorantów w strukturach uczelni i systemie szkolnictwa wyższego i nauki. Uczestnicy poznają zasady reprezentowania interesów środowiska doktoranckiego, kompetencje poszczególnych organów i przedstawicieli oraz dostępne procedury i narzędzia umożliwiające skuteczne podejmowanie działań samorządowych. W ramach warsztatu omówione zostaną sposoby diagnozowania potrzeb i problemów środowiska doktoranckiego, prowadzenia konsultacji, budowania wspólnego stanowiska oraz formułowania postulatów i rekomendacji. Szczególny nacisk zostanie położony na rozwijanie kompetencji przywódczych i liderskich, skuteczną komunikację, prowadzenie negocjacji i dialogu z władzami uczelni, a także budowanie współpracy różnych grup środowiska akademickiego.
Warsztat będzie miał praktyczny i interaktywny charakter, a jego podstawą będzie praca uczestników nad konkretnym problemem dotyczącym społeczności doktoranckiej. W ramach ćwiczenia nr 1 uczestnicy przeanalizują potrzeby i problemy przedstawionej grupy doktorantów, ustalą najważniejsze obszary wymagające działania oraz opracują konkretne postulaty i wspólne stanowisko, które mogłoby zostać przedstawione władzom uczelni lub szkoły doktorskiej. Następnie, w ramach ćwiczenia nr 2 uczestnicy wezmą udział w symulacji spotkania przedstawicieli doktorantów z władzami uczelni. W oparciu o przygotowane wcześniej stanowisko będą musieli przedstawić swoje postulaty, uzasadnić ich zasadność, odpowiedzieć na argumenty drugiej strony oraz dążyć do wypracowania możliwego do zaakceptowania rozwiązania. Po zakończeniu symulacji prowadzący omówi przebieg rozmowy, wskazując skuteczne strategie komunikacyjne i negocjacyjne oraz najczęstsze błędy popełniane przez osoby reprezentujące interesy grupy. Warsztat pozwoli uczestnikom przećwiczyć pełny proces działania przedstawiciela doktorantów od rozpoznania problemu i zebrania potrzeb środowiska, przez przygotowanie stanowiska i postulatów, aż po ich przedstawienie i negocjowanie z decydentami. Rezultatem pracy uczestników będą opracowane stanowiska i postulaty środowiska doktoranckiego oraz wypracowane podczas symulacji propozycje rozwiązań i dalszych działań.
adw. mgr Paweł Marczak
Zapomoga jako instrument prawny w trudnej sytuacji życiowejdoktoranta
Wykład konwersatoryjny
Doktorant w Szkole Doktorskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w dyscyplinie nauk prawnych. Absolwent prawa, retoryki stosowanej, prawa w biznesie oraz studiów podyplomowych z zakresu dyplomacji i służby zagranicznej. Laureat stypendium Prezydenta Miasta Lublina. Współautor strategii rozwoju lubelskich uniwersytetów oraz miejskiej strategii pn. „Lublin2030″. Realizator projektów naukowo-społecznych i popularyzatorskich. W latach 2020–2024 członek Zarządu Fundacji Rozwoju jednego z lubelskich uniwersytetów. Aktywny zawodnik AZS i pasjonat żeglarstwa regatowego, reprezentujący lubelskie uczelnie podczas Akademickich Mistrzostw Polski.
Specjalista w zakresie prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, legislacji oraz zarządzania w sektorze akademickim i pozarządowym, z wieloletnią praktyką w tworzeniu aktów ustrojowych uczelni. Pełni funkcję eksperta ds. jakości kształcenia w szkołach doktorskich przy Komisji Ewaluacji Nauki oraz Wiceprzewodniczącego Krajowej Reprezentacji Doktorantów, w której kieruje pracami Kancelarii Prawnej KRD. Posiada także bogate doświadczenie zdobyte w pracach organów uniwersyteckich – zasiadał m.in. w senatach uczelnianych, Radzie Uczelni, Radzie Szkoły Doktorskiej, a także w komisjach senackich oraz dyscyplinarnych.
Szkolenie ma na celu przybliżenie nowych rozwiązań prawnych oraz przedstawienie zasad udzielania zapomogi jako formy wsparcia materialnego dla doktorantów znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, a także nabycie wiedzy dotyczącej podstaw prawnych, warunków przyznawania oraz procedury ubiegania się o zapomogę.
Potrzeba szkolenia wynika z niedawnego wejścia w życie regulacji ustawowej dotyczącej zapomóg, co powoduje konieczność aktualizacji wiedzy doktorantów oraz osób zajmujących się obsługą świadczeń. Nowe przepisy mogą budzić wątpliwości interpretacyjne i wymagać przełożenia regulacji ustawowych na praktykę postępowania. Szkolenie pozwoli uczestnikom lepiej rozumieć przysługujące im uprawnienia, przesłanki uzyskania zapomogi oraz sposób korzystania z tego instrumentu prawnego w sytuacji kryzysowej.
Szkolenie obejmuje omówienie nowych regulacji ustawowych dotyczących zapomogi, ich miejsca w systemie świadczeń dla doktorantów, przesłanek przyznania świadczenia oraz sytuacji, które mogą uzasadniać jego otrzymanie. Przedstawione zostaną zasady składania i rozpatrywania wniosków, wymagania dotyczące dokumentowania trudnej sytuacji oraz praktyczne aspekty stosowania nowych przepisów.
W ramach szkolenia omówiony zostanie również przykładowy regulamin przyznawania zapomogi, ze wskazaniem sposobu przełożenia regulacji ustawowych na wewnętrzne zasady obowiązujące w jednostce oraz najważniejszych elementów, które powinien zawierać taki regulamin.
Szczególna uwaga zostanie poświęcona zmianom wynikającym z nowych regulacji, ich interpretacji oraz najczęstszym problemom pojawiającym się w praktyce.
r. pr. dr Barbara Pietrzyk-Tobiasz
Prawnicze SOS. Reagowanie na naruszenia praw doktorantów.Ścieżki działania i wsparcia
Warsztaty
Radca prawny. Doktor nauk prawnych. Specjalistka z zakresu prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz prawa znaków towarowych. Rzecznik Praw Doktoranta Krajowej Reprezentacji Doktorantów, Wiceprzewodnicząca KRD w kadencji 2023 i 2024, Przewodnicząca Biura Prawnego KRD od 2022 r. do 2025 r. zastępca Rzecznika Praw Doktoranta KRD w latach 2021-2025 r. Członek Zespołu do spraw zmian w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, działającego przy Ministrze Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Aktywnie zaangażowana w działalność społeczną w okresie kształcenia, pełniąc funkcje m.in. w organach samorządu doktorantów UMCS, członka senatu i komisji senackich UMCS, członka rady szkoły doktorskiej. Koordynatorka licznych projektów naukowo-społecznych. Uhonorowana nagrodą „Serce za Serce” OIRP w Lublinie za działalność prawną pro bono.
Zwiększenie wiedzy doktorantów na temat przysługujących im praw oraz sposobów reagowania na ich naruszenia oraz rozwinięcie praktycznych umiejętności doktorantów w zakresie rozpoznawania i reagowania na sytuacje, w których może dochodzić do naruszenia ich praw lub interesów.
Uczestnicy poznają podstawowe zasady dokumentowania problematycznych sytuacji, wyboru właściwej ścieżki działania oraz formułowania skutecznych zgłoszeń.
Szczególny nacisk zostanie położony na praktyczne przećwiczenie sposobu postępowania w sytuacji problemowej oraz przygotowanie rzeczowego i adekwatnego zgłoszenia naruszenia praw doktoranta.
Doktoranci mogą spotykać się z sytuacjami, w których ich prawa lub interesy są zagrożone, m.in. w związku z oceną śródokresową, realizacją indywidualnego planu badawczego, relacjami z promotorem, postępowaniami dyscyplinarnymi czy funkcjonowaniem w strukturach szkoły doktorskiej. W takich sytuacjach często pojawia się trudność w rozpoznaniu czy doszło do naruszenia prawa, jak również w ustaleniu jakie działania można i należy podjąć. Szkolenie odpowiada na potrzebę praktycznej wiedzy pozwalającej doktorantom świadomie korzystać z przysługujących im praw i dostępnych mechanizmów wsparcia. Szczególny nacisk zostanie położony na praktyczne aspekty rozwiązywania sytuacji spornych wynikające z doświadczeń Rzecznika Praw Doktoranta.
Uczestnicy poznają sposoby rozpoznawania naruszeń, zasady dokumentowania problematycznych sytuacji oraz dostępne ścieżki reagowania od nieformalnego wyjaśnienia sprawy i mediacji, przez działania podejmowane w ramach uczelni, po możliwość skorzystania z odpowiednich środków prawnych. Omówione zostaną również zasady korzystania ze wsparcia Rzecznika Praw Doktoranta oraz innych instytucji i podmiotów mogących udzielić pomocy. Istotną częścią szkolenia będzie analiza rzeczywistych lub modelowych sytuacji problemowych, pozwalająca uczestnikom prześledzić możliwe sposoby działania i ocenić, jakie rozwiązanie może być właściwe w konkretnej sprawie. Dzięki doświadczeniu prowadzącego szkolenie będzie miało przede wszystkim praktyczny i „interwencyjny” charakter, pokazując doktorantom nie tylko, jakie mają prawa, ale przede wszystkim co zrobić, gdy pojawi się problem i gdzie szukać skutecznego wsparcia.
Warsztat będzie miał praktyczny i interaktywny charakter. Uczestnicy, pracując na przygotowanych przez prowadzącą sytuacjach problemowych, będą krok po kroku analizować przypadek naruszenia praw doktoranta i zastanawiać się, jakie działania można i należy w takiej sytuacji podjąć. W ramach ćwiczenia nr 1 „Plan działania w sytuacji naruszenia praw doktoranta” uczestnicy zidentyfikują problem, określą, jakie informacje i dokumenty należy zgromadzić, a następnie opracują możliwą ścieżkę postępowania od próby wyjaśnienia sytuacji, przez skorzystanie z dostępnych form wsparcia, po ewentualne działania formalne. Następnie, w ramach ćwiczenia nr 2 „Zgłoszenie naruszenia praw doktoranta. Jak skutecznie opisać problem?” uczestnicy przełożą przeprowadzoną analizę na praktyczne działanie i przygotują projekt zgłoszenia, np. wiadomości e-mail lub pisma w którym w sposób rzeczowy i uporządkowany przedstawią problem, wskażą istotne okoliczności oraz określą oczekiwany sposób jego rozwiązania. Przygotowane przez uczestników rozwiązania zostaną następnie omówione przez prowadzącą, która wskaże najczęstsze błędy, dobre praktyki oraz możliwe alternatywne ścieżki działania, wykorzystując swoje doświadczenie w zakresie ochrony praw doktorantów. Warsztat pozwoli uczestnikom nie tylko lepiej rozpoznawać sytuacje, w których ich prawa mogą być naruszane, ale przede wszystkim przećwiczyć, co konkretnie zrobić, jak udokumentować problem, gdzie szukać pomocy i jak skutecznie zainicjować interwencję.
mgr inż. Rafał Ramut
Rola przedstawicieli doktorantów w systemie szkolnictwa wyższegoi nauki.
Wykład konwersatoryjny
Doktorant Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu w dyscyplinie rolnictwo i ogrodnictwo. Prowadzi badania z zakresu gleboznawstwa, nawożenia oraz zrównoważonego gospodarowania składnikami pokarmowymi. Od początku kształcenia w szkole doktorskiej aktywnie angażuje się w działalność na rzecz środowiska doktorantów. W 2025 roku pełnił funkcję Przewodniczącego Wrocławsko-Opolskiego Porozumienia Doktorantów, przyczyniając się do rozwoju organizacji oraz dołączenia do Porozumienia Uniwersytetu Opolskiego.
Od 1 stycznia 2026 roku pełni funkcję Przewodniczącego Krajowej Reprezentacji Doktorantów, reprezentując środowisko doktorantów na szczeblu ogólnopolskim i działając na rzecz rozwoju szkolnictwa wyższego oraz jakości kształcenia w szkołach doktorskich. Jego działalność stanowi przykład konsekwentnego zaangażowania w budowanie silnej i zintegrowanej reprezentacji doktorantów.
Zwiększenie wiedzy doktorantów na temat roli, kompetencji i odpowiedzialności przedstawicieli doktorantów w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. Uczestnicy poznają mechanizmy reprezentacji środowiska doktoranckiego, zasady funkcjonowania najważniejszych organów i instytucji oraz możliwości aktywnego uczestnictwa doktorantów w procesach decyzyjnych. Szkolenie ma również na celu rozwijanie kompetencji niezbędnych do skutecznego pełnienia funkcji przedstawicielskich.
Aktywne uczestnictwo doktorantów w życiu akademickim i procesach decyzyjnych wymaga znajomości struktury systemu szkolnictwa wyższego i nauki, kompetencji poszczególnych organów oraz zasad reprezentowania interesów środowiska doktoranckiego. W praktyce skuteczność przedstawicieli doktorantów zależy nie tylko od ich zaangażowania, ale również od świadomości przysługujących im praw, możliwości działania oraz odpowiedzialności związanej z pełnioną funkcją. Istnieje zatem potrzeba wzmacniania kompetencji samorządowych i przywódczych doktorantów oraz przygotowania ich do świadomego uczestnictwa w procesach konsultacyjnych, opiniodawczych i decyzyjnych.
Szkolenie pozwoli uczestnikom lepiej rozumieć swoje miejsce w systemie szkolnictwa wyższego i nauki oraz skuteczniej reprezentować potrzeby i interesy społeczności doktoranckiej.
Szkolenie obejmuje praktyczne omówienie roli przedstawicieli doktorantów w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania samorządu doktorantów oraz udziału doktorantów w organach uczelni, szkół doktorskich i gremiach przedstawicielskich na poziomie krajowym. Uczestnicy poznają zasady skutecznego reprezentowania środowiska doktoranckiego, zakres kompetencji poszczególnych organów oraz możliwości wpływania na procesy decyzyjne i kształtowanie rozwiązań dotyczących doktorantów. Omówione zostaną również praktyczne aspekty pełnienia funkcji przedstawicielskiej, w tym budowanie mandatu do reprezentowania środowiska, diagnozowanie jego potrzeb, formułowanie stanowisk i postulatów, prowadzenie dialogu z władzami uczelni oraz współpraca z innymi przedstawicielami społeczności akademickiej.
Istotnym elementem szkolenia będzie przedstawienie dobrych praktyk i doświadczeń z działalności samorządowej na poziomie uczelnianym i ogólnopolskim.
Zajęcia poprowadzi obecny Przewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów, który wykorzysta w szkoleniu własne doświadczenia związane z reprezentowaniem środowiska doktoranckiego oraz funkcjonowaniem w krajowych strukturach szkolnictwa wyższego i nauki.
mgr inż. Wiktoria Jasek
Doktorat i aktywność zawodowa: strategie łączenia rozwojunaukowego i kariery zawodowej.
Warsztaty
Doktorantka Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, projektantka instalacji sanitarnych i koordynatorka wydarzeń kulturalnych i rozrywkowych. Wieloletnia działaczka organów samorządu studenckiego i doktoranckiego, w ramach których pełniła m.in. funkcję członka Senatu oraz komisji senackich ZUT. Ekspert Krajowej Reprezentacji Doktorantów ds. ewaluacji szkół doktorskich prowadzonej przez Komisję Ewaluacji Nauki oraz Lokalny Ambasador Praw Doktoranta edycji 4.0. Pełniła funkcje członka Prezydium Forum Uczelni Technicznych w kadencji 2022 oraz funkcję członka Zarządu Krajowej Reprezentacji Doktorantów w kadencji 2025.
Rozwinięcie umiejętności świadomego podejmowania decyzji dotyczących łączenia pracy naukowej z aktywnością zawodową poprzez analizę własnych zasobów, możliwości, priorytetów i zobowiązań oraz ocenę, czy podjęcie dodatkowej pracy lub innych aktywności jest odpowiednią decyzją na danym etapie życia i kariery naukowej.
Niewątpliwe kształcenie w szkole doktorskiej, które kończy się złożeniem rozprawy doktorskiej, jest angażujące czasowo i może okazać się, że będzie trudne do pogodzenia z pełnoetatową pracą zawodową. Przy wyborze tematyki swoich przyszłych badań naukowych, warto rozważyć, czy będą one kompatybilne z zakresem zadań realizowanych w pracy zawodowej. Ponadto nie zapominajmy, że wolny czas, jest cennym dobrem i należy go rozważyć w tzw. „ekonomii” swojego życia. Przepracowanie może przyczynić się do spadku kreatywności i chęci do działania, które są tak istotne dla młodych naukowców. Niemniej istotny jest także sposób, w jaki spędzamy swój wolny czas. Perspektywa dobrze spędzonego czasu wolnego sprawia, ze jesteśmy bardziej zmotywowani do działania. Kluczowa jest nie tylko dobra organizacja czasu pracy, ale także dbałość o zdrowie. Nie da się ukryć – nawet jeśli bardzo lubimy swoją pracę, potrzebujemy po prostu odpocząć.
Praca zawodowa, na gruncie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie stanowi przeszkody w kształceniu w szkoły doktorskiej. Ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie ograniczeń w zatrudnieniu osoby kształcącej się w szkole doktorskiej. Nie jest ograniczony ani wymiar czasu pracy, ani wysokość wynagrodzenia, ani miejsce wykonywania pracy. Mimo braku ustawowego zakazu łączenia pracy zawodowej z kształceniem w szkole doktorskiej, należy zwrócić uwagę, że podmioty prowadzące szkoły doktorskie nie przewidują jakichkolwiek ulg z tytułu pracy zawodowej.
Warto jednak zaznaczyć, że zgodnie z art. 196 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce pracownikowi niebędącemu nauczycielem akademickim lub pracownikiem naukowym przysługuje, na jego wniosek urlop na przygotowanie rozprawy doktorskiej lub na przygotowanie się do obrony rozprawy doktorskiej, udzielany w terminie uzgodnionym z pracodawcą, w wymiarze 28 dni, które w rozumieniu odrębnych przepisów są dla pracownika dniami pracy. Zastosowanie alternatywy łącznej „lub” oznacza, że możliwe są trzy sytuacje: złożenie wniosku tylko na przygotowanie rozprawy doktorskiej, złożenie wniosku tylko na przygotowanie się do obrony, jak również złożenie wniosku na przygotowanie rozprawy i na przygotowanie się do obrony rozprawy doktorskiej. Pracownik może zawnioskować o jeden, o kilka dni urlopu, czy też złożyć wniosek o jednorazowe wykorzystanie wszystkich dni urlopu. Nie ulega wątpliwości, że przygotowanie rozprawy doktorskiej, jak i przygotowanie się do jej obrony jest procesem rozciągniętym w czasie, tym samym uzasadnione jest wykorzystanie urlopu w częściach. Należy jednak mieć na uwadze, że łączny czas urlopów (na przygotowanie rozprawy doktorskiej lub przygotowanie się do jej obrony) nie może przekroczyć 28 dni. Jest to maksymalny okres urlopowy, niezależny od tego, u ilu pracodawców świadczy się, bądź świadczyło pracę. Niezależnie od powyższych urlopów, zgodnie z art. 196 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, pracownik ma także możliwość złożenia wniosku o zwolnienie od pracy na obronę rozprawy doktorskiej. Za okres urlopu oraz zwolnienia od pracy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie ustalane jak za urlop wypoczynkowy.
Warsztat poświęcony łączeniu pracy naukowej i zawodowej, którego celem jest rozwijanie umiejętności świadomego podejmowania decyzji dotyczących angażowania się w dodatkowe zobowiązania. Uczestnicy, pracując na własnych przykładach i doświadczeniach, będą analizować swoją aktualną sytuację oraz zastanawiać się, czy na danym etapie życia i kariery naukowej są gotowi na podjęcie pracy zarobkowej lub innych dodatkowych aktywności.
Podczas warsztatu uczestnicy przyjrzą się m.in. swoim zasobom czasowym i energetycznym, priorytetom, obowiązkom związanym z kształceniem i prowadzeniem badań, a także oczekiwaniom wobec rozwoju zawodowego i naukowego. Ważnym elementem będzie identyfikacja potencjalnych korzyści i kosztów podejmowania dodatkowych zobowiązań oraz rozpoznanie sygnałów wskazujących na to, że dana decyzja może być przedwczesna lub niedopasowana do aktualnych możliwości.
Warsztat nie będzie miał na celu wskazania jednej uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, czy doktorant powinien podejmować pracę zawodową. Zamiast tego uczestnicy otrzymają narzędzia pozwalające samodzielnie ocenić własną sytuację, określić swoje priorytety i podejmować decyzje w sposób bardziej świadomy. Dzięki pracy warsztatowej będą mogli wypracować własne kryteria oceny nowych zobowiązań oraz przełożyć je na konkretne decyzje dotyczące łączenia rozwoju naukowego z aktywnością zawodową.
Rezultatem warsztatu będzie opracowanie przez uczestników rekomendacji dotyczących możliwości łączenia kształcenia w szkole doktorskiej z aktywnością zawodową. Rekomendacje będą obejmować analizę potencjalnych korzyści i ryzyk, możliwości organizacyjnego pogodzenia pracy z realizacją kształcenia i badań, w tym m.in. zbieżności tematyki pracy zawodowej z działalnością naukową, możliwości elastycznego organizowania pracy, komunikacji z pracodawcą i szkołą doktorską oraz korzystania z przysługujących uprawnień, w tym urlopu na przygotowanie rozprawy doktorskiej i przygotowanie się do jej obrony. Uczestnicy opracują również plan działania wskazujący, jakie kroki należy podjąć przed podjęciem decyzji o dodatkowym zatrudnieniu lub innej aktywności.
20 września 2026 r. (niedziela)
r. pr. Wojciech Kiełbasiński
Prawa i obowiązki doktorantów w procesie kształcenia i prowadzeniadziałalności naukowej.
Ekspert z zakresu prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Autor komentarza do ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz publikacji naukowych odnoszących się do tej tematyki. Prowadzi szkolenia w szczególności z obszaru procedur awansowych, ewaluacji jakości kształcenia, spraw doktoranckich, spraw studenckich, systemu świadczeń dla studentów. Pełnił funkcję Rzecznika Praw Doktoranta Krajowej Reprezentacji Doktorantów w latach 2021-2025. Odbył aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Toruniu i uzyskał tytuł radcy prawnego. Doświadczenie w zakresie prawa o szkolnictwie wyższym i nauce zdobywał, pełniąc liczne funkcje na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz reprezentując studentów i doktorantów na arenie ogólnopolskiej. Laureat nagrody specjalnej w konkursie Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2023.
Zwiększenie świadomości doktorantów w zakresie ich praw i obowiązków związanych z kształceniem w szkole doktorskiej oraz prowadzeniem działalności naukowej. Uczestnicy poznają najważniejsze regulacje dotyczące przebiegu kształcenia, realizacji indywidualnego planu badawczego, współpracy z promotorem, oceny śródokresowej oraz prowadzenia badań naukowych. Szkolenie ma również pomóc doktorantom w świadomym korzystaniu z przysługujących im uprawnień oraz w prawidłowym wywiązywaniu się z obowiązków wynikających z przepisów prawa i regulacji uczelni.
Rozpoczęcie kształcenia w szkole doktorskiej wiąże się z koniecznością odnalezienia się w nowych zasadach organizacyjnych, prawnych i akademickich. Doktoranci często nie mają pełnej wiedzy na temat swoich praw, obowiązków oraz konsekwencji związanych z ich realizacją, w szczególności w obszarze kształcenia, prowadzenia badań, współpracy z promotorem czy realizacji indywidualnego planu badawczego. Znajomość tych zasad jest istotna zarówno dla prawidłowego przebiegu kształcenia, jak i dla świadomego korzystania z uprawnień doktoranta. Szkolenie odpowiada na potrzebę uporządkowania i praktycznego przedstawienia najważniejszych zasad funkcjonowania doktoranta w szkole doktorskiej oraz prowadzenia działalności naukowej.
Szkolenie obejmuje omówienie praw i obowiązków doktorantów związanych z procesem kształcenia w szkole doktorskiej oraz prowadzeniem działalności naukowej. Przedstawione zostaną zasady organizacji kształcenia, realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego, a także prawa i obowiązki związane ze współpracą z promotorem i promotorem pomocniczym. Omówione zostaną również zasady przeprowadzania oceny śródokresowej, wymagania dotyczące postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej oraz konsekwencje niewywiązywania się z obowiązków doktoranta.
Szkolenie obejmie także zagadnienia związane z prowadzeniem badań naukowych, rzetelnością naukową, prawami autorskimi i własnością intelektualną oraz odpowiedzialnością doktoranta za prowadzoną działalność naukową. Istotnym elementem będzie przedstawienie praktycznych sytuacji, z którymi doktoranci mogą spotkać się w toku kształcenia, oraz wskazanie, jak świadomie korzystać z przysługujących praw i prawidłowo realizować związane z nimi obowiązki.